Chirurgia mikrograficzna Mohsa (CMM)

Etapowe wycięcie nowotworów ze śródoperacyjną kontrolą histopatologiczną marginesów.

Opis zabiegu i metoda leczenia:

W leczeniu nowotworów skóry stosowanych jest wiele metod, między innymi: kriochirurgia, radioterapia, terapia fotodynamiczna, czy wycięcie chirurgiczne. Ich dobór zależy od charakterystyki danego przypadku nowotworu, a w szczególności - od przewidywalnego (na podstawie znanych czynników ryzyka) stopnia agresji. Chirurgia mikrograficzną Mohsa polega na etapowym wycięciu chirurgicznym z pełną śródoperacyjną kontrolą histopatologiczną marginesów, co umożliwia jednocześnie: radykalne usunięcie tkanek nowotworu oraz maksymalne zaoszczędzenie tkanek zdrowych.

Niezbędnym warunkiem prowadzenia takich badań histologicznych jest skośno-horyzontalne wycięcie guza z następową specyficzną preparatyką tkanek. Wycięte tkanki są opracowywane pojedynczo lub dzielone na fragmenty; każdy z nich jest oznaczony kodem kolorystycznym. Tkanki te są orientowane przestrzennie z zastosowaniem dokładnej dokumentacji graficznej, tzw. mapy guza (tumor mapping). Są one następnie zamrażane, formowane i wklejane w marznące medium naniesione na tzw. stolik kriostatu (czynności te są wykonywane w naszym ośrodku w natrysku ciekłego azotu w autorskim urządzeniu laboratoryjnym, opatentowanym przez Andrzeja Bieńka i dr inż. Janusza Szymkowskiego). Po umieszczeniu w kriostacie wykonywane są skrawki tkankowe grubości 8 mikrometrów, odpowiadające całemu marginesowi chirurgicznemu. Po ich utrwaleniu i zabarwieniu powstają preparaty histologiczne; czas ich sporządzania wynosi przeciętnie 30-60 minut.

W trakcie badania pod mikroskopem stwierdza się, czy marginesy chirurgiczne są wolne od nowotworu, czy też widoczne są w nim jego nacieki. Jeżeli nie ma nowotworu – rana pooperacyjna jest zamykana z zastosowaniem odpowiednio dobranej metody rekonstrukcyjnej. Jeżeli występują nacieki nowotworu – ich lokalizacja jest dokładnie określana i zaznaczana na „mapie guza”. Umożliwia to w dalszym etapie wybiórcze wycięcie chirurgiczne bez nadmiernego wycinania tkanek zdrowych.

Cykl wycięcie – badanie histologiczne trwa aż do momentu całkowitego usunięcia tkanek nowotworowych, co może mieć miejsce po różnej liczbie etapów ( wg naszego doświadczenia od 1 do 8, średnio 1,7). Dopiero po stwierdzeniu ”czystości onkologicznej” w ostatnim etapie wycięcia ubytek jest zamykany, np. z zastosowaniem zeszycia, plastyki przeszczepami lub płatami. W niektórych przypadkach najkorzystniejsze jest pozostawienie rany do zagojenia samoistnego (bez szwów chirurgicznych).

Leczenie sposobem chirurgii mikrograficznej Mohsa jest wskazane głównie w rakach podstawnokomórkowych zaawansowanych, źle odgraniczonych, nawrotowych, w agresywnych odmianach histologicznych. Ze względu na możliwość zaoszczędzenia zdrowych tkanek szczególne wskazanie stanowią guzy zlokalizowane w miejscach o najwyższym znaczeniu kosmetycznym i funkcjonalnym (powieki, nos, środek twarzy).

W porównaniu do klasycznych form leczenia raków skóry (w tym – rutynowego wycięcia chirurgicznego z określonym przedoperacyjnie marginesem wycięcia), metoda chirurgii mikrograficznej Mohsa pozwala na uzyskanie najwyższych wskaźników wyleczalności (nawrotowość od 1 -2% dla raków podstawnokomórkowych z grupy niskiego ryzyka do ok 5-6% dla guzów wysokiego ryzyka).

Czas trwania zabiegów (etapowego wycięcia oraz rekonstrukcji) (zależnie od liczby etapów oraz rodzaju rekonstrukcji) od 2 godzin do kilku dni, średnio 6-10 godzin.